Langs de verlate en soms koude noordkust van IJsland naar de ruige en vooralsnog windstille Westfjorden

Er is een informatief walvissen-museum met veel skeletten van walvissen die hier in de buurt zijn aangespoeld, o.a. die van een 25m lange blauwe vinvis. Die ligt op z’n rug omdat de walvis ook zo gevonden is. Er zwemmen hier ca. 10 verschillende soorten walvissen rond. De walvissen zijn vooral in dit gebied doordat op deze plek de warme en koude golfstromen samenkomen en dat levert voedselrijk water op (zie tweede foto hieronder).

Húsavik is ook bekend vanwege de leuke Netflix film Eurovision – The story of Fire Saga. Een feel-good romcom over de deelname van IJsland aan het Eurovisie songfestival, deels opgenomen in Húsavik. Erg leuk om juist hier die film te kijken 🤗.

We huren een dagje een auto om de bezienswaardigheden langs de zogenaamde ‘Diamond Circle’ te bekijken. Het is een regenachtige dag maar dat mag de pret niet drukken. Wat een fantastische natuur heeft IJsland te bieden 👌 🤗.
IJsland ligt op de Mid-Atlantische Rug (een onderzeese bergketen waar de Noord-Amerikaanse en Euraziatische plaat uit elkaar bewegen), en kent daarom veel vulkanische activiteit. Die platen bewegen ca. 2 cm per jaar. De gevolgen hiervan zijn veel vulkanen (IJsland heeft meer dan 30 actieve vulkanen 🤔), regelmatig lichte aardbevingen, veel geotermische energie, veel geisers en warmwaterbronnen, en een spectaculair landschap. Dit alles zien we vandaag heel goed als we een rondje door de noordelijke vulkanische zone rijden 👌!

We rijden eerst naar de hoefijzervormige waterval Goðafoss (‘Waterval van de Goden’). Deze waterval heeft rond het jaar 1000 een rol gespeeld bij het tot stand komen van het Christendom in IJsland en het verbannen van de Noorse Goden, vandaar de naam. Ondanks de regen is het er behoorlijk druk 😅. Vervolgens rijden we door naar het vulkanische gebied bij het Mývatn meer. Hier zijn allerlei bijzondere rotsformaties te zien, ontstaan vanuit vulkaanuitbarstingen (zie foto’s hierboven). Tevens is er iets verderop een groot lavaveld met veel geborrel en naar zwavel ruikende rookpluimen. Door de harde wind gaan de pluimen bijna horizontaal. Gelukkig staat de wind de goede kant op om niet te veel last te hebben van de enorme stank 🤣. We zien ook een grote geotermische fabriek en leren dat IJsland 30% van zijn energie uit geothermie haalt en 70% uit waterkracht. Bijna 90% van de woningen in IJsland wordt rechtstreeks verwarmd met geotermisch warm water. Een goedkope manier van verwarmen 👍. Met zo’n natuur is het niet moeilijk volledig ‘groene’ energie op te wekken 🤭! IJsland is daar uniek in!

De vierde stop is de Dettifoss waterval, de krachtigste waterval van Europa (200.000 liter per sec.). Wat een watergeweld😃 (foto links hieronder), maar niet goed op een foto uit te drukken. Deze is wat moeilijker bereikbaar met een wandeling van een uurtje heen en terug en dat scheelt in de hoeveelheid toeristen 😅. Onze laatste stop is de Abygir Canyon; een hoefijzer vormige canyon met een bos en hoge wanden. Ook hier maken een wandeling van een klein uurtje. Deze canyon ligt precies op de scheiding van de tectonische platen. Hoe de canyon is ontstaan zijn de geologen niet volledig over eens. Het lijkt erop dat er lang geleden een krachtige overstroming is geweest vanuit de grote gletsjer die in het zuiden van IJsland ligt.

Ons laatste dagje in Húsavik gaan we in de middag naar GeoSea (een complex met thermische zeebaden). We zitten ruim twee uur lang heerlijk in de warme baden met verschillende temperaturen en uitzicht op zee 😊. We zien zelfs in de verte een kleine walvis spuiten en zwemmen.

De wind komt inmiddels vanuit het noordwesten en dat levert wat meer deining op aan de kade. Tijd om te vertrekken! We varen in 7,5 uur (40 nm) naar het volgende dorpje Siglufjörður. Het weer is niet ideaal (regen en bft 4 net te hoog om te zeilen), maar we willen ook niet langer blijven. Bij het starten van de motor krijgen we een melding dat de dynamo van de startaccu het niet doet, en daarmee wordt de startaccu voor de motor niet bijgeladen 🤔. Wat is hier nu weer de oorzaak van? Toine heeft gisteren motoronderhoud uitgevoerd, zou het daar mee te maken hebben? We laten het even voor wat het is en gaan met de motor aan op pad. Het eerste deel moeten we toch motorzeilen met de motor zachtjes aan. Het regent en het is bitterkoud (3°). Eenmaal onder het kleine eilandje langs zou de wind iets ruimer moeten staan, maar dat valt tegen. Ook durven we de motor niet goed uit te zetten als we niet weten wat de status van de startaccu is. De windsterkte is niet het probleem, de zeegang is vervelend hoog en rommelig langs deze lager wal kust. Dit soort momenten denken we wel eens, wat doen we op een zeilboot 😅. Maar dit hoort er ook bij en het gevoel verdwijnt snel als we in de middag in het mooie dorpje Siglufjörður aankomen en aan een drijvende steiger in het beschutte haventje kunnen aanleggen. Het blijft regenen, we videobellen even met de meiden en kijken voetbal (en zien NL mooi winnen van Zweden ⚽️🧡).

De volgende dag is het droog en breekt in de middag de zon zelfs door met blauwe lucht. Hoe veranderlijk is het weer hier in IJsland 🤭. Toine weet inmiddels dat een kapotte zekering de oorzaak is van een niet werkende dynamo. Een rondje bellen met HR48 vriendenboten levert de informatie op dat er een zwaardere zekering op moet dan er al 12 jaar op de SeaQuest zit …. 🤔 (die zekering was half doorgebrand en had Toine vervangen door een nieuwe die meteen sprong bij het starten van de motor). Gelukkig is hiermee het probleem verholpen en verklaard. Maar wel stom toevallig dat in twee weken tijd de beide dynamo’s voor het laden van de accu’s niet meer werkten 😎. Overigens was die andere dynamo een losgetrild draadje (na 4 jaar) en niet het gecorrodeerd zijn zoals in de vorige blog beschreven.
We maken een wandeling de berg op met een mooi uitzicht op het dorpje. Je ziet goed de wal die ze hebben gemaakt tegen de landverschuivingen die hier af en toe zijn (en dan vroeger hele delen van het dorp weg vagen). We lopen langs de bakker (met heerlijk brood 🤗) en gaan daarna naar het ‘haringen’-museum. Een prachtig opgezet museum dat ons veel leert over de haringindustrie in IJsland waarin Siglufjörður tussen 1903 en 1967 een zeer belangrijke rol speelde. In drie verschillende gebouwen zien we de houten boten waarmee werd gevist, de fabriek waarin de haring tot olie en diervoedsel werd verwerkt, en het gebouw waar de haring gezouten in tonnen werd verpakt voor menselijke consumptie, met ook de verblijven voor de werkers. Wat een bedrijvigheid moet dat hier zijn geweest.

We leren ook dat:

• De haringvisserij een hele cruciale rol speelde in de ontwikkeling van IJsland, begin vorige eeuw. De inkomsten uit haring hielpen om armoede te verminderen en droegen uiteindelijk bij aan de economische zelfstandigheid die voorafging aan de onafhankelijkheid van Denemarken in 1944.
• Aanvankelijk het vooral Noorse vissers waren die de haringvangst in IJslandse wateren ontwikkelden. Zij bouwden havens, woningen en verwerkingsstations en brachten nieuwe vangstmethoden mee. Geleidelijk namen IJslanders zelf de leiding over. Vanaf 1916 produceerden IJslandse bedrijven meer haring dan de Noorse. Op het hoogtepunt leverde de haringindustrie tot 35% van de totale exportinkomsten van IJsland op.
• De stad Siglufjörður uitgroeide tot het centrum van de haringindustrie en bekend stond als de ‘Atlantische Klondike’ (een verwijzing naar de beroemde goudkoorts in de Klondike-regio in Alaska). Duizenden mensen kwamen er werken, vooral vrouwen die in de zouterijen haring schoonmaakten en in tonnen verpakten. Zwaar werk en lange dagen maar er viel veel geld mee te verdienen.
• In 1969 bleef de haring vrijwel weg door overbevissing van de gezamenlijke Noors-IJslandse haringvoorraad. Dit veroorzaakte een zware economische klap voor IJsland.
• Na de instorting van de haringvisserij schakelde IJsland over op andere vissoorten, zoals kabeljauw en lodde. Door strenge beschermingsmaatregelen heeft de haringstand zich later weer hersteld.

We zitten in de middag heerlijk buiten in de kuip in de zon. Uit de wind is het zelfs even zo warm dat ik een korte broek en T-shirt aan doe. Gekker moet het niet worden 🤭. We spreken een visser die zeer geïnteresseerd is in onze boot en reis. Hij vertelt dat hij nu goed verdient met z’n kleine vissersbootje waar hij in 12 weken 48 lange dagen mag uitvaren om te vissen op kabeljauw.

Als we de volgende ochtend om 6 uur uitvaren zijn er al heel wat vissersbootjes vertrokken (terwijl gisteren (op zondag) de hele haven vol lag). Voor ons ligt een tocht van ruim 90 nm naar Hornvik, de eerste baai op de noordpunt van Westfjorden. Er staat weinig wind en de zee is redelijk vlak. De wind die er staat is net iets te hoog en levert met motorzeilen een mooie snelheid op met een rustige motorstand. Bijna twee uur kunnen we zelfs zeilen zonder motor 😊. In de verte zien we één blow en een staart van een walvis en verder niets. In de loop van de middag valt de wind zoals voorspeld steeds verder weg en zo varen we rond 21 uur rond de ‘hoorn’ (scherpe bergpunt) de Hornvik baai in. Wat een ruige natuur, het doet ons een beetje denken aan Spitsbergen. In het laatste deel van de baai is de diepte niet in kaart gebracht, maar door de omschrijving in de cruising guide weten we precies waar we moeten ankeren. We zitten tot 23 uur buiten in het zonnetje en genieten van de mooie natuur. We zien zelfs een poolvosje lopen op het strand (het enige inheems landzoogdier dat hier al héél lang woont). Het is één dag na de zonnewende (21 juni) en omdat we vlak onder de poolcirkel zitten gaat de zon niet onder. De laatste foto hierboven heb ik om 1.15 uur ‘s nachts gemaakt met de zon op het laagste punt 🤭.

De volgende ochtend staan we rustig op en varen 40 nm door naar de volgende ankerbaai (achterin het fjord Hesteyrarfjörður). We motoren het hele stuk op vlak water in de zon langs de hoge rotswanden van de noordelijke Westfjorden met de hele tocht stroming mee 😊. We hebben ons meest noordelijke punt in IJsland gehad en vanaf nu gaan we alleen maar meer zuidwaarts (we zullen de komende jaren niet meer in de buurt van de poolcirkel komen ☺️). We varen tot aan het einde van het fjord en laten ons anker vallen met vele watervallen om ons heen en sneeuw op de bergen. Weer een bijzondere plek waar we helemaal alleen liggen! We blijven een dagje in het fjord en varen iets verder het fjord uit naar een ankerplek waar het minder waait (geen funnel effect) en waar we makkelijker met de bijboot naar de kant kunnen voor een wandeling. Voor het eerst zien we veel bloemen en voor het eerst zijn er redelijk wat vliegen. We wandelen naar een vervallen walvis station waar ze begin vorige eeuw nog flink wat walvissen hebben verwerkt 🤔. IJsland is één van de laatste landen die nog op walvissen jaagt. En dat niet eens voor eigen consumptie maar voor de verkoop voor veevoeder. Het heeft een paar jaar stilgelegen maar is dit jaar weer gestart. Zeer controversieel en verreweg de meeste IJslanders zijn tegen (zie dit bericht in de NRC van afgelopen weekend).

We zitten tot 22 uur buiten in het zonnetje. Zonder wind en met de zon is het meteen heerlijk warm (15°). Het zijn vooral onze gezichten die de zon pakken, want we hebben wel gewoon een lange broek en een trui aan. In de nacht koelt het flink af en kruipen we onder het winterdekbed. En dat terwijl er in Nederland en een groot deel van Europa een hittegolf heerst met de warmste temperaturen ooit gemeten 🤔. Geef ons (zeker mij 😅) maar de IJslandse temperaturen in plaats van zo heel warm. Alhoewel we (zeker Toine 😎) ook wel verlangen naar warme dagen en zomerkleding. Nog even geduld hebben totdat we vanaf september in warmer weer komen 😉.

Het is tijd om naar een stadje te gaan met een supermarkt want we moeten nodig wat boodschappen doen. O.a. onze witte wijn voorraad is op 😅 (we hadden niet zoveel gekocht in Shetland hoor 😉). We varen in 3,5 uur (20 nm) naar Isafjörður, aan de zuidkant van deze noordelijkste inham. Er staat nog steeds geen wind, dus we doen alles weer op de motor. Het zal vast wel weer een keer gaan waaien; tot die tijd genieten we van de rust die het geeft. Nog twee weken te gaan voordat de meiden in Reykjavik aankomen 🥰.

By the way, ik heb een aanpassing gedaan zodat je na één foto vergroot te hebben daarna kan doorklikken naar de andere foto’s in die gallerij. Om de eerste foto te vergroten moet je twee keer klikken (op mobiel en tablet, op PC is één keer klikken genoeg). Na de eerste keer klikken zie je een klein venstertje rechtsboven verschijnen. Nog een keer klikken en de foto is vergroot en kan je daarna met pijltjes heen en weer 👌👍.